ANATOMÍA DUNHA OLLADA

               Na casa de meu pai, cando el era neno, tiñan un pequeno burro para levar o leite á parroquia de Becín, no outro lado do monte. Unha mañá, cando xa estaban a medio camiño e coa carga ao lombo, o burro caeu ao chan como se estivese morto. Moi asustado, meu pai soltou as cinchas que suxeitaban a albarda e as cántaras do leite para aliviar o animal. Cando por fin se viu liberado, o burro resucitou e escapou de volta para a casa.            Non todos son como o burro de Buridán…  

Reencontros...                    A vida é caprichosa e sorprendente, teimuda moitas veces para alén de plans persoais predicibles, preestablecidos ou mesmo calculados. Parece ter vontade propia e moverse á marxe de vontades alleas impoñendo os seus designios con absoluta determinación.            E xoga coas persoas como fai o vento coas follas nos outonos. Separa ou une ao seu antollo, establece frecuencias, xiros e viraxes, voltas e reviravoltas. Pequenos e grandes cataclismos. Tamén, momentos únicos que debemos inmortalizar… reencontros necesarios.

Nai.      Xa nada era igual na túa ollada. Canto baleiro amoreado no teu xesto. Tantos anos compartidos, tantos desvelos, non serviron para achegarnos e sermos cómplices nos últimos momentos, nin para saber máis a unha da outra, nin para dar e recibir consellos derradeiros. Anque, en realidade, nunca fuches moito así…           Agora preciso lembrar vivencias, momentos despreocupados e lixeiros nos que pensabamos que o tempo non corría para nós e o futuro estaría sempre aí ao alcance dos desexos.            Entre esforzos imposibles de memoria sento no teu sofá coa caixiña que atesoura outros instantes…            Preciso escarvar nese pasado, pescudar nas fotos que deixaches por ver que queda aínda de ti e de min.  

"Baleiros"                   Tachar días do calendario. Sentir en cada poro da pel o paso parsimonioso do tempo. Non estar para ninguén, nin sequera para ti. Escoitar tanto silencio. Mirar sen ver. Deambular sen sentido polos currunchos da casa en sombras. Ir queimando un tras outro os cigarros da caixiña. Querer pensar. Querer pensar e non poder. Desexar que suceda o milagre e estar certo de que non vai suceder. Sentarse sen atopar postura. Pechar os ollos sen que o sono chegue. Perder o fío do filme que pasan no televisor sen que importe demasiado… Non poder facer máis que tachar días nas follas de todos os calendarios...

       Nesta serie de fotos que dei en chamar VIAXEIRAS non importan tanto os rostros concretos como as meras presenzas, as situacións e o contexto que suxiren, os lugares e momentos que evocan nas nosas cabezas e nos nosos corazóns... que nos reconcilian co feito de ser muller e de protagonizar o propio devir.   A viaxe, aquí, non fai referencia ao significado máis habitual da palabra, pois non se refire a grandes desprazamentos físicos para os que son precisas moitas maletas nin demasiada equipaxe...   A viaxe que eu propoño ten máis que ver coas enormes " mochilas interiores " que pesan sobre as costas de todas as mulleres...

"Batallas perdidas"                 Amable e gostoso moitas veces; violento e retador cando quere... o tempo é así. Ninguén pode controlar os seus vaivéns, ese ímpeto caprichoso de quen se sabe vencedor de tantos e tan vellos dasafíos. De nada serve acoutarlle estacións de conveniencia, establecer con el pactos protocolarios preconcibidos ou agardar, nin sequera, calquera sorte de benevolencia. Co tempo non se xoga. Se callar algunha sorte de vinganza explique o seu livián comportamento.    E así chegou maio, cuberto de choivas, de frío e de vento, lembrando que calquera batalla contra el é unha batalla perdida...  

     Das follas do calendario cae aínda inverno, pero o sol quixo botarlles un pulso e loce con toda a súa forza e galanura.    Se acudir á chamada do mar é decote unha tentación, hoxe é case unha obriga. Hai cousas que sentan ben.    Ningún bañista na auga. Só area e mar interactúan nun xogo cómplice de infinitos. Só algunha xente que pasa, se detén e mira.    Que ten o mar que nos cativa... esas mareas que algo traen e algo quitan aos corazóns senlleiros. E catívanos a xente que mira o mar en solitario...    Mirar a quen mira o mar é apropiármonos un pouco dese misterio.

  "Ao abrigo do faro"             A primavera está próxima e manda recado. Os días son curtos aínda e hai que aproveitar a raiola que baila entre as nubes e o vento. Hai que facer do domingo un día distinto, un día de domingo.    Hoxe o xantar foi máis tardeiro que de costume... coa familia, coa parella, con xente amiga, xa se sabe. Gozar da tarde de sol, anque refresque xa un pouco, é, desde sempre, un ritual na vila de obrigado cumprimento e, como en procesión, todos se van achegando ao abrigo do faro.

    "Pasadizos non tan secretos"                  Descender cara o que non se ve comporta sempre un aquel de inquedanza.    Con frecuencia, intento evitar os pasos subterráneos, como intento evitar as bocas de metro, os corredores angostos e mal iluminados dalgunhas galerías, calquera calella escura que me impida ver o que me agarda ou que interrumpa a tranquilidade necesaria para avanzar no meu camiño. Intento protexerme.    Hoxe atraveso o pasadizo. Figuras masculinas van e veñen sen temor aparente...    Pregúntome se estas prevencións miñas terán algo que ver coa condición de ser muller...

  "Atravesar o baleiro"                    O outro cabo da rúa parece hoxe máis distante, case inalcanzable. Arrebolarse ao precipicio... Romper esta barreira de silencios, de soidade absoluta, preséntase como un reto a proba de valentes... Atmosfera de hostilidades na que van cobrando vida experiencias e momentos do pasado nos que foi necesario atravesar o baleiro.  

"Cansazo"                       Viaxar en transporte público é toda unha lección de socioloxía. En días diferentes e a diferentes horas, das paradas, vaise enchendo o bus coa xente que vai e vén do traballo, das aulas, de facer a compra do día, do cinema ou do ximnasio, se callar, de tomar un simple café…             Xestos, acenos e posturas, expresións de abandono espontáneas que afloran, á forza do costume das viaxes, alleas aos demais, revelan inquedanzas interiores, anceios e tamén desvelos, frustracións, estados de ánimo… que dificilmente se poderían ver doutro xeito.             Vidas interiores de mulleres, de persoas xubiladas e de rapazada… vidas das persoas que viaxan no bus.             Facer fotos no bus é sempre unha tentación e, con fr...

"Ás cegas"                  Os portugueses teñen unha expresión que me gusta: “dar-se com alguem” , para indicar que hai boa sintonía entre dúas persoas. Paréceme acaída tamén para falar do feito fotográfico, para describir a relación que se pode establecer entre unha fotografía, a persoa que a fai e o público que a ve…             Non sempre a captura que se obtén se corresponde coa imaxe que se debuxou na retina de quen fixo o disparo...             Ás veces, algo semella interpoñerse entre o corazón, o ollo e a máquina. Son fotos sen alma , baleiras, carentes de significado e de escaso interese para quen se achega a elas anque sexan tecnicamente perfectas…             Se callar, toda fotografía non debe ser máis ca un acto de amor.

"Retrato en B/N"              Adoro os retratos, especialmente os que están en branco e negro, ese traballo minucioso de reescritura, case filigrana, que fai a luz sobre as pegadas da vida gravadas nos rostros das persoas.    A ilusión de intuír os pensamentos que albergan, de achegarnos ao pasado que arrastran e mesmo de adiviñar expectativas futuras, nese xogo de contrastes luminosos que vai do branco ao negro, alimenta a atmosfera que se crea e atrapa definitivamente a nosa vontade de saber máis sobre a figura.    Coñecer mellor ou inventar de cero o personaxe, facelo noso... é un dos poderes que nos outorga esta fotografía, a fotografía.

                                                                                "Paseo de Aninovo"                               Aninovo. A cidade dorme aínda como querendo aferrarse á última noite de ano.     Non hai présa por comezar cos novos propósitos formulados de hai pouco á calor de celebracións e despedidas. Doce meses por diante, o ano está completo e non hai lugar para a desculpa, a tantas veces repetida " para o ano "... É a hora da verdade.    Na rúa, os máis madrugadores deambulan sumándose a inercias consabidas; só as persoas que pasean cans parecen saber cal é o seu destino.

"Querido inverno: ..."                   Leva deitando a folla dende hai tempo, engorde, pero sen pausa, como querendo evitar os agobios de ultima hora, preparándose para o que poida vir...    Olla o inverno de cara e recíbeo así, núa, franca, de pólas abertas, serena e calma, coa fortaleza que outorga ter vivido outros invernos, se callar, peores. Intuímos o seu desexo...    Aprendo dela e agardo polo instante que me parece perfecto.    A fotografía, talvez, é un modo de aprender a esperar.        

   Os domingos son días distintos, desde sempre mo pareceron. Son días que poñen a proba a capacidade de inventar a vida; de enfrontarse cara a cara cun mesmo e coas cousas e persoas do propio entorno, coas escollas realizadas; medidores de autosatisfacción que sacan a relucir os trapos sucios da intimidade presente. O mundo paralízase os domingos, ponse en stand bye deixando ao descuberto fortalezas e carencias, por iso son días moi propicios para a nostalxia, para as lembranzas e o recordo de ausencias… se as houber.

"Lembrando a Elliott Erwitt..."     O día 1-12-2023 almorzaba o mundo coa nova que daba conta da morte de Elliott Erwitt, o "fotógrafo de cans e nenos" como lle chamaron algúns... máis tamén o fotógrafo que con humor, emoción e unha enorme naturalidade foi quen de representar, entre outras moitas realidades, o absurdo cotián que nos rodea...    O mundo da fotografía espertaba un pouco máis orfo...    Na rúa segue o outono o seu curso natural e as árbores deixan caer as últimas follas... pero lembro as palabras de Erwitt:   "A beleza da fotografía está na súa capacidade de deter o tempo"        

"Xogos de inverno"     Os días de choiva traen case sempre consigo un aroma a nostalxia e a tempo pasado e lento...    A imaxe do neno atravesando a rúa ao abeiro do seu paraugas na procura das pozas do camiño como único elemento de distracción alleo á adversidade do contexto...     As palabras de Neira Vilas veñen soas..."Eu son Balbino. Un rapaz da aldea. Coma quen di, un ninguén..." ( Memorias dun neno labrego )   Imaxes e palabras que constrúen mundos...  

Viaxeiras...     O cansazo, despois dun día longo de camiñada sen tregua, apodérase do corpo.        O regreso ao fogar improvisado agradécese anque non consiga lembrar nin de lonxe o que pide o desexo.     Un  minimalismo cutre por deixadez e a angostura dos espazos levados ao extremo do imposible sen a mínima concesión á comodidade, e aínda moito menos ao deleite, constitúen o único consolo.   A fotografía é, tamén, un estado de ánimo.

"Vaia, vaia, aquí si hai praia..."        Ocórreme moitas veces a carón do mar, en lugares que conservan aínda ese sabor agreste a descoberta...     Unha certa sensación de miudeza e infinitude a un tempo...      E unha morea de palabras que acoden a esa cita co ceo e co mar: inmensidade, inmensurábel, enormidade, grandiosidade , magnificencia, forza, poderío...    E fico parada, intentando  atrapar un pouquiño dese instante que impresiona...